Trenlerin Durdurulmasi Hakkinda Bilgi

[Transportation Tech]

Merhabalar,

Forumda makinist olan kimse yada trenlerin fren yapmasi-durdurulmasi konusunda bilgi sahibi olan kimse var mi? Bu konu hakkinda bazi calismalar yapiyorum, olayin teorik kismini biliyorum fakat hic tren durdurmadim:)

Aslinda sorum su sekilde, treni ne kadar mesafede ne surede ne derece yavaslayacagini yada ne kadar mesafede duracagini makinist nasil tahmin ediyor? Cok onemli bir konu bu. Ornegin arabalardan yola cikarsak, hiziniza bagli olarak bir takip mesafesi vardir. Ya da ozetle, trenin hizini ayarlama, yavaslatma ve durdurma islemlerinin incelikleri nelerdir?

Simdiden tesekkurler

[trenler]

aslında istasyonları çok iyi bilirsen yani şu istasyondan sonra hangisi bu tren hangi istasyonda duruyor falan bunları bilirsen ve livrelere uyarsan çok kolay trenini hızlandırıp durdurabilirsin. Ben makinist abilerle falan neyse işte h.paşa-adapazarı arası hiç sorunsuz treni sapasağlam götürdüm adapazarına

[Kagan SENSAZLI]

Durdurmak için yaklaşma sinyali dediğimiz ortasında beyaz şerit bulunan sinyallerin takibi yapılır. Makinist bu andan itibaren yavaşlatmaya hazır bir şekilde ilerletir treni. Fakat her ne olursa olsun yolu çok iyi bilmek gerekir. Çünkü makinist musluğu 3 saniye içinde işleme geçen bir araçtır. Yani istasyon olmasa bile kırmızı sinyale denk geleceğiniz bir yer oldu mu diğer sinyal nerede mutlaka bilmeniz gerekir. Eğer istasyondan önce iniş varsa dinamik fren dediğimiz elektrik freniyle treni yavaşlatabilir. Modrabil ile de tren durdurulabilir. Fakat daha önce cer verdiğiniz için arkadaki vagonla kanca sert iken (yani vagonla biraz aralık varken) yapacağınız modrabil hareketi arka vagonun tamponlarından tutun hava hortumlarına kadar zarar verebilir. Treni durdurmak makinist eğitimi gören kişilerin simülatörde en çok takıldığı şeydir zaten. Makinist abiler öyle derler. Treni durdurmak için hıza ve duracağınız yere bakmak yeterlidir. Çok az bir makinist musluğu sıksanız da çok sert fren yapsanızda yeri kafanızda belirledikten sonra istediğiniz yerde durur o tren. Çok uzun tren dizileri için de lokomotifi peron dışına taşırır makinistler. Durdurmayı öğrenmenin tek yolu pratik yapmak Hele ki yük treni durduracaksanız işiniz daha zor. Daha geç fren işler ve daha geç tahliye eder freni. Ben de Eskişehir'e kadar Mavi ve Karesi'de markizde gittim. Kullanarak gittim, duruş yerlerinde ve lokomotif havasında sorun oluşmadı. Dediğim gibi: "Pratik"

[Transportation Tech]

 Aslinda durdurma islemi ABD de bu sekilde yapiliyor. Yani tamamen tecrubeye dayali yada sizin deyimle pratik. 2015 e kadar tamamlanmasi gereken cok buyuk projenin kucuk ama onemli bir kisminda calisiyorum. Trenlerin durma mesafelerini simule eden bir yazilim gelistirildi ve bu yazilim binlerce farkli senaryoyu iceren durma mesafelerini uretiyor. Ornegin 150 vagonlu, agzina kadar yuklu komur treni, 1 derece yokus asagi vs vs gibi tum kombinasyonlar bir senaryo ve her senaryo icin 100 tane durma mesafesi yazilim tarafindan veriliyor. Bu durma mesafelerinin matematiksel denkleme donusturulmesi ve daha sonra trenlerin beyin bilgisayarina verilmesi bu sayede makiniste trene full fren yaptigi anda ne kadar mesafede duracagini soyleyen bir sistem. Dediginiz gibi yavaslama icin genelde dynamic brake dedikleri dinamik fren kullaniliyor, bu aslinda geri vitese takip, treni lokonun geri itme gucuyle yavaslatma. Yani vagonlarda fren padleri aktiflesmiyor...Birde heralde musluk dediginiz sey, su kademeli olan fren kolu...O da anladigim kadariyla belli bir kuvvette vagonlardaki padleri tekerlere uyguluyor. Eger en son kisma getirirseniz, buna emergency brake yani acil durum freni oluyor. Bu durumda tum tren boyunca tum fren pedleri butun kuvvetle aktiflesiyor ve durdurlabilecek en kisa mesafe durumu oluyor. Tabi bu son durum cok pahali birsey, butun pedleri kontrol etmeniz gerekiyor, asinmalar oluyor ayriyeten takili kalanlar oluyor. Takili kaldigi takdirde farkinda olmadan yola devam ettiginizde teker surte surte gittigi icin ustunde duzlem olusuyor ve bojiyi ve raylari mahvediyor, gib gibi...
Ben daha cok verilerin analizi ve daha dogru tahmninler yapmasi uzerine calisiyorum ama trenlerin durdurulmasi konusunda pratik tecrubem yok. Bir iki kez lokomotiflerin icini gezip bazi egitimlere katildim, temel bilesenler ne nedir vs biliyorum fakat, uygulamali olarak gormek isterdim

Makinist abiler isin piri olmuslardir muhakkak, ama beklenmedik durumlar icin bilgisayarli sistemlerin yardimi da gerekir bence. Tecrubeli abilerin verecegi bilgiler, isin teknigi ile birlestiginde ortaya guzel seyler cikar bence, neden olmasin?

Trenlerin durdurulmasi ve sinyalizasyon olaylarina biraz calismam gerek galiba...

[Kagan SENSAZLI]

Musluk dediğimiz şey tüm diziyi frene geçiren koldur. Modrabil sadece lokodaki frendir. Seri fren (sizin deyimle acil durum freni) kancaları bile kopartabilir. Kaldı ki dediğiniz gibi fren sabolarının hava yetmezliği durumlarında çözülmemesiyle aplet gibi durumlar olabilir. Dinamik fren ters motor değildir yanlış anlaşılmasın. Dinamik fren lokoların elektriğinden faydalanır. Eğer ters motor gibi bir şey olsaydı, ters yöne kolu çektiğiniz an dişliler kopardı. Makinistler seri fren gibi durumlarda vagonların hepsine fren gittiğini anlayabiliyor. Önündeki hava göstergesinden 4 atmosfere kadar (P.C.S kapanana kadar) dinamik fren ile, sonrasında generatör alanı düğmesini indirerek kademeli olarak gaz vermeyle dolduruyorlar. Dinamik fren ve Modrdabil sadece lokoya etki eder. Dinamik fren aslında yük trenlerinde yavaşlamak için değil; hızlanmayı kesmek için kullanılır. Yolcularda daha aktif olarak yavaşlatma amacı ile kullanılır. Bu işle uğraştığınızı ve araştırma yapmanız gerektiğiyle ilgili TCDD'ye mail atarsanız sanırım size seyrüseferde markizde (kabinde) gitme şansı verirler. Ama demiryolları bu konuda pek anlayışlı davranmıyor. Her şey samimiyet Samimiyet kurduğunuz depo şefi, makinist varsa onunla yola giderek gerekli olan her şeyi öğrenebilirsiniz